Daikin is jouw HVAC-partner in netcongestie
Daikin ondersteunt installateurs, adviseurs en eindklanten met oplossingen om installaties binnen de bestaande netcapaciteit te laten functioneren via slim ontwerp, vermogensregeling, energiemanagement en systeemintegratie.
Wat is netcongestie?
Netcongestie ontstaat wanneer het elektriciteitsnet op bepaalde momenten onvoldoende capaciteit heeft om alle vraag naar het aanbod van elektriciteit te verwerken. Hierdoor kunnen nieuwe netaansluitingen, uitbreidingen en verduurzamingsprojecten vertraging oplopen. Het probleem zit niet in een tekort aan energie, maar in de beperkte capaciteit om energie op het juiste moment te transporteren.
Welke uitdagingen veroorzaakt netcongestie?
Netcongestie raakt steeds meer organisaties. Van kantoren en scholen tot distributiecentra en industriële gebouwen: beperkte netcapaciteit kan groei, verduurzaming en operationele continuïteit in de weg staan.
Veelvoorkomende uitdagingen zijn:
- Onvoldoende capaciteit voor uitbreiding van gebouwen of bedrijfsactiviteiten
- Beperkte mogelijkheden om warmtepompen of andere elektrische installaties toe te passen
- Stijgende energiekosten door hoge piekbelasting
- Vertraging van projecten
Piekbelasting
Waarom piekbelasting belangrijker is dan energieverbruik
Netcongestie wordt niet veroorzaakt door de totale hoeveelheid energie die wordt verbruikt, maar door de momenten waarop veel installaties tegelijkertijd vermogen vragen. Het elektriciteitsnet is namelijk ontworpen op basis van piekbelasting (kW) en niet op basis van het totale energieverbruik (kWh). Het net kan vaak nog prima extra kWh’s verwerken, zolang die verspreid zijn over tijd. Maar zodra veel installaties tegelijk pieken, overschrijdt het lokale net de technische limieten. Voor installatieprofessionals betekent dit dat ontwerp niet langer alleen draait om jaarverbruik of aansluitwaarde “op papier”, maar om lastprofielen, load balancing peak shaving en slimme sturing.
Hoe beperk je de impact van netcongestie?
De impact van netcongestie kan worden verminderd met congestiemanagement, een energiemanagementsysteem (EMS), slimme sturing en het spreiden van energievraag. Door piekbelasting te verlagen ontstaat er meer ruimte binnen de beschikbare netcapaciteit en kunnen gebouwen en installaties efficiënter gebruikmaken van de bestaande aansluiting.
De visie van Daikin
Daikin hanteert bij netcongestie een duidelijke aanpak. Niet iedere situatie vraagt namelijk direct om een batterij of een uitbreiding van de netaansluiting. In veel gevallen is het mogelijk om binnen de bestaande netcapaciteit te blijven door de installatie slimmer te ontwerpen of aan te sturen. Deze visie vertaalt zich in een oplossingshiërarchie met drie opeenvolgende stappen.
De eerste stap is het optimaal benutten van de beschikbare netcapaciteit. Door slim te ontwerpen, installaties correct te dimensioneren en vermogenspieken te beheersen, kan netverzwaring in veel gevallen worden voorkomen. Dit is vaak de snelste, eenvoudigste en meest kosteneffectieve oplossing.
Oplossing 1: Slim ontwerpen
Door installaties af te stemmen op de werkelijke warmte- en koudevraag wordt overdimensionering voorkomen en blijft de belasting van de netaansluiting zo laag mogelijk. Ideaal voor nieuwe installaties en renovatieprojecten. Toepassing: nieuwe installaties en renovatieprojecten.
Hoe werkt het?
- Ontwerp op de werkelijke warmte- en koudevraag
- Slim omgaan met gelijktijdigheid
- Heat recovery-technologie toepassen
Voordelen
- Lagere elektrische piekbelasting
- Minder kans op onnodige netverzwaring
- Lagere investerings- en operationele kosten
- Efficiënter gebruik van de HVAC-installatie
Nadelen
- Vooral toepasbaar in ontwerp- en renovatiefase
- Goede gebouw- en belastingsdata noodzakelijk
Oplossing 2: Vaste vermogensbegrenzing
Wanneer een bestaande installatie meer vermogen vraagt dan beschikbaar is, kan het maximale compressorvermogen permanent worden begrensd. Zo blijft de installatie binnen de grenzen van de aansluiting zonder ingrijpende aanpassingen. Toepassing: bestaande installaties waarbij een eenvoudige, permanente begrenzing voldoende is.
Hoe werkt het?
Het maximale compressorvermogen van het buitendeel wordt vast begrensd op een gekozen percentage. Deze limiet blijft continu actief.
Voordelen
- Eenvoudig en snel toepasbaar
- Geen extra hardware of EMS nodig
- Lage implementatiekosten
Nadelen
- Niet dynamisch: begrenzing blijft continu actief
- Beschikbare capaciteit van het VRV-systeem wordt niet altijd volledig benut
- Kan bij hoge warmte- of koudevraag impact hebben op comfort
Oplosing 1: Tijdelijke vermogensregeling (iTM)
Met de iTM-regelaar wordt het vermogen alleen tijdens piekmomenten tijdelijk verlaagd. Onder normale omstandigheden blijft de volledige capaciteit beschikbaar, terwijl piekbelasting automatisch wordt verkomen. Toepassing: projecten met wisselende vermogensvraag. Dit is vooral aan de orde als door netcongestie een dynamische vermogensregeling moet worden toegepast, waarbij de betrokken partijen keuzes maken welke installaties of processen prioriteit hebben.
Hoe werkt het?
- Meten: Het externe EMS/GBS bewaakt de totale gebouwbelasting.
- Signaleren: bij dreigende overschrijding stuurt het EMS/GBS een signaal naar de iTM.
- Begrenzen: De iTM verlaagt tijdelijk het beschikbare vermogen, naar maximaal 70%, 40% of 0%.
Voordelen
- Alleen begrenzen wanneer nodig
- Optimale benutting van beschikbare netcapaciteit
- Volledige VRV-capaciteit beschikbaar buiten piekmomenten
- Automatische regeling zonder handmatige interventie
Nadelen
- Extra regeltechniek en integratie nodig
- Complexere inbedrijfstelling dan vaste begrenzing
- Regeling op systeemniveau
Oplossing 2: Fijnmazige regeling (DTA-print)
Voor grotere VRV-instalalties biedt de DTA-print extra nauwkeurigheid. Alleen de onderdelen die bijdragen aan een vermogenspiek worden teruggeregeld, waardoor comfort en beschikbare netcapaciteit beter in balans blijven. Toepassing: grotere VRV-installaties waarbij een nauwkeurige regeling gewenst is.
Hoe werkt het?
1. Meten: Het externe EMS/GBS bewaakt de totale gebouwbelasting.
2. Signaleren: bij dreigende overschrijding stuurt het EMS/GBS een signaal naar de DTA-print.
3. Begrenzen: de DTA-print verlaagt tijdelijk het maximale vermogen van één of meerdere buitendelen volgens vooraf ingestelde demand levels.
Voordelen
- Gerichte regeling per buitendeel
- Fijnmazigere vermogensbegrenzing
- Betere benutting van beschikbare netcapaciteit
- Automatische regeling zonder handmatige interventie
Nadelen
- Extra regeltechniek en integratie nodig (extern EMS/GBS)
- Complexere inbedrijfstelling dan vaste begrenzing
Oplossing 3: Het EMS van Daikin
Wanneer optimalisatie alleen niet voldoende is, helpt energiemanagement om de beschikbare netcapaciteit slimmer te benutten. Door de installatie te koppelen aan een Energy Management System (EMS) of Building Management System (BMS). Het energiemanagementsysteem bewaakt continu het totale energieverbruik van het gebouw en stuurt de installatie automatisch aan zodra de beschikbare aansluitcapaciteit dreigt te worden overschreden. Hiermee verschuift de regeling van een vaste vermogensbegrenzing naar een dynamische regeling die voortdurend inspeelt op de actuele situatie.
Daikin biedt hiervoor een eigen EMS-oplossing (de Daikin Intelligent Touch Manager) in combinatie met WAGO-hardware en -software. Daarnaast is er Daikin Cloud Plus met eigen hardware. Beide bieden energiemanagement, maar de functionele werking verschilt en ze zijn niet één-op-één uitwisselbaar.
Doordat zowel de klimaatinstallatie als het energiemanagement uit dezelfde productfamilie afkomstig zijn, sluiten de verschillende componenten naadloos op elkaar aan. Installateurs hebben bovendien één aanspreekpunt voor ontwerp, inbedrijfstelling en ondersteuning.
Hoe werkt het?
- De WAGO-controller verzamelt meetgegevens van de hoofdaansluiting, VRV en evt. overige installaties.
- Het EMS analyseert continu de actuele belasting.
- Bij een dreigende overschrijding van de ingestelde vermogensgrens wordt automatisch ingegrepen.
- Daikin ITM vertaalt deze strategie naar de Daikin HVAC-installaties.
- Vermogen wordt dynamisch aangepast.
Integratie met een bestaand EMS of BMS
Wanneer een gebouw al beschikt over een energiemanagementsysteem van een andere leverancier, kunnen de installaties van Daikin hier eveneens op worden aangesloten. Het werkingsprincipe blijft gelijk: het externe systeem bepaalt wanneer het beschikbare vermogen moet worden beperkt en stuurt vervolgens de installatie aan.
Daikin kiest bewust voor deze open benadering. Klanten hoeven een goed functionerend EMS of BMS niet te vervangen om gebruik te kunnen maken van de mogelijkheden voor vermogensregeling.
Voordelen
Eén geïntegreerde oplossing
Monitoring én sturing in één platform
Dynamische vermogensregeling
Hoge mate van inzicht en rapportage
Minder afhankelijk van externe EMS-partijen
Schaalbaar richting laadpalen, batterij en PV
Soms is de beschikbare netcapaciteit structureel te klein voor de gewenste uitbreiding van een gebouw of bedrijfsproces. Wanneer ook optimalisatie en integratie onvoldoende ruimte bieden, zijn aanvullende maatregelen nodig, zoals batterijopslag of andere energiesystemen.
Daikin werkt hiervoor samen met gespecialiseerde partners op het gebied van batterijopslag, energiehubs en andere energiesystemen. Daarmee ontstaat een totaaloplossing waarin opwekking, opslag, energiemanagement en klimaatinstallaties optimaal samenwerken en krijgen klanten altijd een oplossing die past bij de technische én economische situatie.
Welke oplossing past bij welke situatie?
Globaal gezien zijn er twee opties mogelijk: direct nu de piek verlagen (peak shaving) of het moment van verbruik verschuiven (load shifting). In het schema hieronder is de essentie samengevat.
| Situatie | Geadviseerde oplossing |
| Nieuwe installatie ontwerpen | Slim ontwerpen en juist dimensioneren. Vaak direct een EMS, zeker als er standaard 3x80A beschikbaar is en in combinatie met de GACS-wetgeving |
| Project in afwachting van netverzwaring | Tijdelijk vaste vermogensbegrenzing van de buitenunit |
| Alleen tijdens piekmomenten ontstaat een probleem | Tijdelijke begrenzing via de iTM |
| Grote VRV-installatie met meerdere buitendelen | Fijnmazige regeling met DTA-print |
| Meerdere installaties moeten samenwerken | Daikin EMS of integratie met bestaand EMS/BMS |
| Ook na optimalisatie onvoldoende netcapaciteit | Samenwerking met partners voor aanvullende energieoplossingen |
Wat betekent netcongestie voor jou?
Daikin. Slim omgaan met netcongestie
Hoe lost Velgsib Installatietechniek netcongestie op? Ontdek hoe dit zorggebouw probleemloos draait dankzij slim energiemanagement.
In Koog aan de Zaan realiseerde Koelplan een gasloos gezondheidscentrum met een All Electric Daikin VRV-installatie, geïntegreerde luchtbehandeling en slimenergiemanagement.
In het project Opgewekt wonen bewees woningcorporatie Parteon, samen met Daikin, Econtro en Klimaatservice Noord-Holland dat gasloos wonen ook mogelijk is zonder netverzwaring.
Veelgestelde vragen
Netcongestie ontstaat doordat de elektrificatie van warmte, mobiliteit en industrie sneller groeit dan het net kan worden uitgebreid. Hierdoor vallen steeds meer gelijktijdige pieken samen, zowel aan de vraag- als aanbodzijde.
Netcongestie is geen energieprobleem maar een capaciteitsprobleem. Er is doorgaans voldoende productie van energie, maar het net kan deze niet altijd op het juiste moment transporteren naar de juiste locatie.
Energie is de totale hoeveelheid elektriciteit die over tijd wordt verbruikt of opgewekt, terwijl vermogen het momentane gebruik of levering is. Netcongestie wordt volledig bepaald door dat momentane vermogen.
Het elektriciteitsnet is fysiek begrensd op het gelijktijdig transporteren van vermogen. Daardoor zijn pieken bepalend voor overbelasting, ongeacht het totale energieverbruik over de dag.